03/07/2009
Mark Tilden adını duymuş olmasanız da tasarladığı oyuncak robot Robosapien’i büyük bir ihtimalle biliyorsunuzdur. Dünyada milyonlarca satan bu oyuncak robot, benzeri insansı ve hayvansı birçok modelin öncüsü oldu.
WowWee oyuncak şirketinin robot oyuncaklar bölümünün lideri olan Mark Tilden, ekibiyle birbirinden ilginç ve güzel robotlar geliştirdi. Büyük satış rakamlarına ulaştı. Yeni serilerle de bu başarıyı devam ettiriyorlar. Şu an için onlardan birine sahip değilseniz bile birkaç yıl içinde onlardan biri sizin olacaktır.
Mark Tilden aslında "robotik camiası"nın en çok tanınan ve en sempatik simalarından biri. Şapkası, sakalı, iri vücudu ve sempatik tavırlarıyla hemen ayırt ediliyor. Kendisini akademik olarak "biyo-fizikçi" diye sınıflandırıyor. 1961 yılında İngiltere’de doğmuş, Kanada’da büyümüş.
Robotların karışık işlerin üstesinden gelebilmesi için mutlaka bir gelişmiş işlemcilere, bilgisayara ihtiyaçları olmadığı savıyla ilk olarak tanınmaya başlamış. Bu savını da ispatlamak için hurda teyp parçalarını kullanarak, işlemci kullanmadan, etkileşimle hareket edebilen basit robotlar yapmış. Geliştirdiği B.E.A.M. felsefesi ile "robot canlılar"ın ve robot hobicilerinin önünü açmış.
Akademik çalışmalarına University of Waterloo’da başlamış. Çalışmalarını ciddiye alan ABD’nin en ileri teknoloji araştırma-geliştirme merkezlerinden biri olan, silahlar dahil geleceği şekillendirecek birçok icadın yapıldığı Los Alamos National Laboratory (LANL)’de SATbot, "Sinir Ağı" teorisi ve uygulamaları, gezegenler arası kâşifler, güneş enerjili “canlı makineler” gibi konularda çalışmalar yapmış.
Tilden, çeşitli dergilerde ve belgesellerde çalışmalarını tanıtma fırsatı bulmuş. Çeşitli belgesel kanallarında yayınlanan "Robots Rising", "The Science behind Star Wars", "The Shape of Life", "TechnoSpy", "Extreme Machines - Incredible Robots" belgesellerinde büyük ilgi çekti ve tanınmış. Ayrıca 2001 yılında gösterime giren "Lara Croft – Tomb Raider" filmindeki robotlarıyla ününü daha da artırmış.
B.E.A.M. Felsefesi
Özellikle robot hobicilerin ana çalışma alanlarından biri olan B.E.A.M. felsefesi; Biyoloji, Elektronik, Estetik ve Mekanik kelimelerinin baş harflerinden oluşuyor. "Robot Canlılar" temelli bu felsefede, biyolojiden faydalanarak elektronik ve mekanik sistemlerin estetik bir şekilde bir araya getirilerek robotlar yapılmasını hedefliyor.
Bu felsefeyle robot yaparken; en az parça kullanmak ve bunları mümkün olduğunca eldeki hurda ve atıklardan temin etmek amaçlanıyor. Ayrıca mümkünse güneş enerjisiyle çalışmaları da diğer bir amaç. Ne güzel değil mi? Hem basit, hem de ucuz robotlar yapmak tam da hobicilerin hayali.
Mark Tilden, B.E.A.M. felsefesini tanıtmak, paylaşım sağlamak ve bu konuda çalışma yapmak isteyenlerin faydalanacağı www.solarbotics.net ve www.solarbotics.com web sitelerini kurmuş. Solarbotics.net artık güncellenmese de yine de güzel bir kaynak. Solarbotics.com’da robotlarla uğraşanların ihtiyaç duyduğu birçok malzeme, kit ve kitap satılıyor. Burada faydalı çeşitli kaynak bilgi ve dosyalar da paylaşılıyor ayrıca.
WowWee’nin Robot Oyuncakları
Mark Tilden’in WowWee ile çalışmaya başlamasının hikâyesi, bizim Türk filmlerine benziyor. WowWee başkanı Peter Yanofsky, 2000 yılında Discovery Channel’da yayınlanan "Robots Rising" belgeselinde Mark Tilden'i seyrediyor ve çalışmalarından çok etkileniyor. Hemen Tilden’e ulaşıp, Hong Kong’a davet ediyor. Birlikte çalışmaya karar veriyorlar. Ortaya çıkan ilk robot oyuncak B.E.A.M. felsefesinin uygulandığı B.I.O. Bug adlı böcek robot oluyor. Ülkemizde de bir aralar satılan bu robot, 11 Eylül saldırısının da etkisiyle çok fazla ses getiremedi.
Bundan yılmayan Mark Tilden ve ekibi, ikinci projede çok daha iddialıydı. Satışlarda kritik bir fiyat seviyesi olan 100 doların altındaki insansı robot oyuncak Robosapien, 2004 yılında satışa sunuldu. O güne kadar satılan robot oyuncaklardan (AIBO ve Furby’yi hariç tutalım, haksızlık olmasın) çok daha ileri özelliklere sahipti. Robosapien çok büyük ilgi gördü. Büyük satış rakamlarına ulaştı. Gerçi, maliyetin düşük tutulması, oyuncak güvenlik talimatlarındaki sınırlamalar Tilden'i frenlemese, çok daha ileri bir robot olabilirdi. Robosapien’in başarısı yeni robot oyuncak projeleri için şahane bir sıçrama noktası oldu.
Robosapien’in teknik özellikleri ve alt yapısı birçok elektronik-robot "hacker"ının dikkatini çekti. Robosapien'i alıp kendilerince sağı-solunu değiştirdiler, geliştirdiler ve "kişiselleştirilmiş" modifiye Robosapien'ler ortaya çıktı. Hatta bazı üniversiteler RoboCup yarışmalarına modifiye ettikleri Robosapien futbolcularla katıldı, maç yaptı.
Tilden ve ekibi, Robosapien'den sonra Robosapien V2 ve RS Media modellerini çıkardı. İlk modele göre çok daha üstün özelliklerle donanmış bu robotlar da büyük ilgi gördü. "İnsansı" robotların yanına "hayvansı" robotlar da katıldı. Robot oyuncak dinazor Roborapter ve köpek Robopet de çok sevildi. Ardından dinozor Roboreptile, örümcek-yengeç benzeri Roboquad, yılan Roboboa, panda Robopanda ile seri devam etti.
Tilden’in WowWee’deki üçüncü nesil robotlarında Robosapien'lerin yerini Tri-bot ve Mr. Personality aldı. Erkek robotların yanına bir de çok zarif bir bayan robot Femisapien katıldı. Bunların yanında çizgi film karakterine benzeyen hurdalık bekçi köpeği Wrex the Dawg, bilgisayara bağlı çalışan masaüstü oyuncağı Chatterbot'lar, Mark Tilden’in tasarladığı ilk oyuncak B.I.O.Bugs’ların daha sevimlileri olan Bugbot’lar da yer alıyor. Oyuncak sınırlarını zorlayan Rovio ise otonom yada uzaktan kumanda ile hareket eden bir “casus” robot. Dünyanın diğer bir köşesinden bile Internet üzerinden kumanda edilebiliyor, ortamdaki ses ve görüntüyü size aktarabiliyor.
Bunların dışında WowWee’nin Alive serisinde aslan, beyaz kaplan, panda ve kutup ayısı pelüş robot oyuncaklar yer alıyor. Ama hepsi bu değil… Elvis ve bir şempanze büstü şeklindeki robot animatörler seyredenlerin ağzını açık bırakacak kadar başarılı taklit yapabiliyor.
Mark Tilden’in imparatorluğu bunlarla da sınırlı değil ama maalesef yerimiz sınırlı. Şimdilik bu kadar!
Ziya BAHTİYAR
Bu haber Yahoyt.com sitesinden alınmıştır.
(Haberin adresi: http://yahoyt.com/h/4871/)